2-3 YAŞ ARASI ÇOCUK GELİŞİM ÖZELLİKLERİ

[MODERATÖR-1]

2-3 YAŞ ARASI ÇOCUK GELİŞİM ÖZELLİKLERİ

1)- FİZİKSEL GELİŞİM VE HAREKET GELİŞİMİ:

Çocuk bu dönemde dışkılama ve işeme kasları üzerinde egemenlik kurar.
Ayağının tümünü kullanarak sağlam adımlarla güvenlik içinde koşar, kolaylıkla durup yeniden koşmaya başlayabilir ve engellerden sakınır.
Dengesini yitirmeden çömelebilir ve ellerini kullanmadan yeniden ayağa  kalkabilir.
Parmaklığa ve duvara tutunarak merdivenleri inebilir ve çıkabilir. Ancak adım atarken ayak değiştirerek değil, dengeyi sağlamak için her basamakta iki ayağını bir araya getirerek inip çıkabilir.
Üç tekerlekli bisiklete oturur, ama pedalları kullanamaz. Bisikleti ayaklarıyla yeri iterek ileri yürütür.
Kalemi genellikle daha sık kullandığı eliyle, başparmağı ile iki parmağını kullanarak ucuna epeyce yakın bir yerden tutar.
Kendiliğinden, hem dairesel hem de ileri geri karalamalar yapar ve küçüklü büyüklü noktalar çizer.

2)- ZİHİNSEL VE BİLİŞSEL GELİŞİM:

9. aydan itibaren, nesnelerin sürekli olduğunu ve önünden kaldırılsa bile  varolmaya devam ettiklerini anlayan çocuk, 2 yaş ile birlikte bu nesneyi bir süreçle temsil etmeye, yani sembolize etmeye başlar. Bu da kavrama ve dil gelişiminin başlangıcını oluşturur.
Çocuklar büyüdükçe, yaşlarına özgü belirli bir takım düşünce biçimleri sergilerler. Örneğin sandelyeye çarpınca sandalyeden özür dilemesi gibi. Buna animism (cansız nesnelere yaşamsal öğeler yükleme eğilimi) adı verilir.
İşlem öncesi evredeki bu çocuklar, dış dünyayı, kendi “ben merkezli” bakış açılarından algılarlar, başka birinin açısından göremezler.

3)- SOSYAL VE DUYGUSAL GELİŞİM:

Yaşamın 2. yılındaki hızlı gelişim, çocuğu birçok açıdan bağımsız hale getirir.
Heyecanlarını göstermeye, kendisini özerk bir varlık olarak tanımaya başlar. Kendisini kanıtlamaya çalışır.
2 yaş çocuğu yetişkinlerle birlikte basit faaliyetlerde bulunabilir. Böylece edilgen bir eleman olmaktan kurtulup, aile faaliyetlerine katılan ve sosyal ilişkiler kuran etkin bir üyeye dönüşür.
2 yaş çocuğunun tüm beceri, yetenek ve eğilimlerini güçlü olma ve bağımsızlık duyguları büyük ölçüde etkiler.
Bir takım  davranış türlerinin belirli ortamlarda uygulanması gereğini öğrenmeye başlarlar.
Çocuğun kakasını ve çişini tutabilmesi ve tuvalete yapabilmesi yakın çevresinden büyük ilgi görür ve ödüllendirilir. Böylece çocuk toplumun iyi, kötü, doğru, yanlış ve ayıp gibi yargılarıyla karşılaşır.
Çocuğun tuvalet eğitimini öğrenmesi, seçim yapabilme duygusunun gelişmesine yol açar. Özerklik duyguları gelişmezse başkaları tarafından denetlenme, kararsızlık, kuşku ve utanç duygularının temelleri atılır. Tuvalet eğitiminde çocuğun davranışı ailenin tavır ve tutumları sonucu gelişir veya gelişmez. Tuvalet eğitimi konusunda çocuğu zorlamamak gerekir. Bu çocukta korku, endişe ve utanç uyandırır.
Aşırı duygulanma, yorgunluk veya korku durumlarında anne/babaya sıkıca sarılır.
Engellendiğinde karşı çıkar ve söz dinlemez.
Sahip olduğu şeyleri kararlılıkla korur.
Oyuncaklarını veya yetişkinin ilgisini paylaşma anlayışı henüz gelişmemiştir.
İsteklerini erteleme veya duruma göre değiştirme anlayışı yeterince gelişmemiştir.
2 yaşına kadar yalnız oynanan oyun, bu yaştan sonra arkadaş ilişkilerinin başlamasıyla taklit, birbirini seyretme ve birbiririnin oyuncağını alma şekline dönüşür. Oyunlar işbirliğine dayanmayan paralel oyunlardır.
Çocuk bu dönemde benmerkezcidir. Herkesin kendisi gibi düşündüğünü ya da hissettiğini sanır. Empati  geliştiremez.
2,5 yaş itibarıyla çocukta olumsuz, kararsız ve isyankar bir tutum oluşur. Bu evrenin ebeveynlerin tutumu nedeniyle sağlıklı bir şekilde atlatılamaması durumunda çocukta ilerki yıllarda saplantı, aşırı gerginlik ve inatçılık huyları gelişir.
 
4)- DUYGUSAL VE ALGISAL GELİŞİM:

Resimli kitaplardan çok hoşlanır, en çok beğendiği resimlerde ince ayrıntılara dikkat eder.
Fotoğraf bir kez gösterildikten sonra, tanıdığı yetişkinleri fotoğrafta ayırt edebilir, 2,5 yaşına geldiğinde ise kendini tanıyabilir.
Kendisiyle konuşulduğunda ilgiyle dinler.

5)- DİL GELİŞİMİ:

2 yaş çocuğunun konuşması yabancılarca bile kolay anlaşılabilir ancak hala pek çok  çocuksu öğe içerir.
Sözcük dağarcığı hızla gelişmektedir.
İki sözcüklü cümleler kurabilir.
Sık sık “kim” ve “niçin” sorularını sorar.
En zor kavrayabildiği sözcükler kendi ile ilgili zamirlerin yerinde kullanılmasıdır.
Yoğun duygulanıma yol açan durumlarda kekeleme oldukça yaygın ama geçicidir.
Tuvalet gereksinmesini uygun zaman ve yerde yerde dile getirip önceden haber verebilir.
2,5 yaşından itibaren kelime dağarcığı 200 ve daha fazla sözcüğe ulaşır. Beni, bana, ben ve sen zamirlerini doğru olarak kullanabilir. 

Bu yaş gurubu çocuğu sürekli “hayır” diyen, sizi reddeden, sınırlarını test eden bir çocuktur. Ne kadar sinir bozucu olsa da, bu gelişiminin doğal ve normal bir parçasıdır.


v     Uyabileceği kurallar koyun ve bunlara uymasını kararlılıkla isteyin.

v     Sorun çıkmadan önce tedbir alın. Çocuğun zarar vereceği veya kendisinin zarar göreceği eşyaları ortadan kaldırın. Böylece sürekli “ona dokunma” demek zorunda kalmazsınız.

v     Uygun olmayan bir davranış saptadığınızda, hemen başka bir oyuncak veya başka bir eşya ile dikkatini dağıtın.

v     Eğer bir kurala uymazsa, açıklama yapın ve 1-2 dakikalığına onu sakin bir köşede oturtun (mola verin). Bu mola süresi her yaş için 1dk.olarak uygulanabilir.

v     Yerine getiremeyeceğiniz boş tehditlerle onu korkutmayın.

v     İyi davranışını takdir edin.

v     Unutmayın, çocuk sevgi ile büyür.


Çocuklar tuvaletlerini ancak buna hazır olduklarında söylerler; bu sebeple tuvalet eğitimine çalışmanız faydalı olmayacaktır.
Çocukların uyku düzeni hakkında hekiminizden bilgi alınız, size uyumuyor veya çok uyuyor gelen çocuğunuzun uyku düzeni bazı küçük değişikliklerle düzene girebilir.